aula.pl


Kontakt


Humor


Jedzonko


Forum


korepetycje


Nowości!


Strona główna
korepetycje
Ściągi, materiały, testy, wykłady...

Partie polityczne - podstawowe pojęcia

autor: Tomek, dodano: 02.07.2006, 12:54, uczelnia: Wydział Nauk Społecznych UG

64polito04.zip  (rozmiar: 14.45 KB)

1.Definiowanie pojęcia partia polityczna

Bruke „zespół ludzi krzewiących wspólnym staraniem sprawę narodową”
Duverger „ wspólnota o określonej strukturze wewnętrznej”
Sartori „ to taka grupa polityczna, która jest obecna w procesie wyborczym
i jest zdolna wysunąć po przez wybory kandydatów na stanowiska publiczne”
Hosbach „ zrzeszenie osób z takimi samymi politycznym przekonaniami przekonaniami celami, które władzę państwową podporządkowują ich urzeczywistnieniu.
Skrzydło „zorganizowana grupa osób dobrowolnie zrzeszona, wyznająca podobne zasady polityczne wyrażone w programie, który stanowi podstawę działalności, zmierzającej do zdobycia lub utrzymania władzy w państwie
i zrealizowania to drogą swoich interesów”
Weber „ stowarzyszenie oparte na dobrowolnej rekrutacji, którego celem jest zapewnienie w ten sposób szans zdobycia władzy w ramach związku,
a aktywnym członkom uzyskanie tą drogą szansy zaspokojenia materialnych lub/i duchowych potrzeb”
Wojtaszczyk „partia polityczna, to zorganizowana na zasadach dobrowolności grupa ludzi o wspólnych preferencjach politycznych,
która w celu realizacji swoich zamierzeń dąży do zdobycia lub utrzymania władzy państwowej”

Partia polityczna- to zorganizowana na zasadach dobrowolności grupa ludzi
o podobnych preferencjach politycznych, która w celu realizacji swoich zamierzeń dąży do zdobycia lub utrzymania władzy drogami demokratycznymi.


2.Geneza partii politycznych
Partie polityczne są tworem europejskim. Pierwszymi partiami były partie powstałe na skutek Rewolucji Niderlandzkiej (P. Prowincjonalna i P. Unitorystówa).
Partie polityczne jako zjawisko znaczące, zaczęły się rozwijać w konsekwencji załamania się społeczeństwa wiejskiego (feudalizmu) i stopniowego rozwoju społeczeństwa miejskiego (kapitalizmu).
Istotnymi przyczynami rozwoju partii politycznych były:
-demokratyzacja prawa wyborczego i rozwój parlamentaryzmu
-konflikty polityczne oraz kryzysy społeczno-ekonomiczne
-kryzys legitymizacji- masowy sprzeciw grup społecznych wobec panującego porządku prawnego, politycznego oraz społeczno-ekonomicznego, stanowił dogodne warunki do tworzenia nowych ugrupowań politycznych
-kryzys integracji- wynikał z nierozwiązanego problemu narodowego
- kryzys partycypacji- dążenie grup społecznych do uzyskania lub poszerzenia wpływu na politykę legł u podstaw rozwoju m.in. partii socjaldemokratycznych



Etapy rozwoju partii politycznych
- ugrupowania rodowe- organizacje o strukturze rodowej, niewystępujące
z określonym programem politycznym, walczące o wpływy i urzędy. Starożytny Rzym
- ugrupowania arystokratyczne- występowały również w St. Rzymie; nie było formalnych struktur organizacyjnych; celem było popieranie swoich kandydatów
w czasie wyborów; skupione wokół osoby lidera
- kluby polityczne- XVIII-XIXw ; partie sformalizowane posiadające struktury organizacyjne i platformy programowe; cenzusowe prawo wyborcze ograniczało walkę polityczną i nie wymagało rozbudowanej struktury organizacyjne
- partie masowe- druga połowa XIX w; pojawiły się wraz z demokratyzacją prawa wyborczego;
Występowanie określonego modelu członkostwa i awansu w hierarchii partyjnej, zrzeszanie dużej liczby członków;
Sformalizowana struktura organizacyjna, rosnąca rola aparatu partyjno-biurokratycznego
Program polityczny odwołujący się do określonej ideologii i doktryny politycznej.
- XX wiek; postępująca profesjonalizacja kierownictwa partyjnego, wzrastająca rola ekspertów i liderów partyjnych oraz centrowy i pragmatyczny charakter programów politycznych.

3.Funkcje partii politycznych w państwach demokratycznych

Funkcja artykulacji i agregacji interesów- (artykulacja)ujawnianie, formułowanie, hierarchizowanie i reprezentowanie w procesie decyzyjnym przez partie polityczne preferencji grup społecznych będących elektoratem tego ugrupowania; (agregacja) kojarzenie interesów różnych grup i tworzenie na tej podstawie pewnej syntezy czy też kompromisu.
Funkcja mobilizacji i socjalizacji obywateli- integrowanie jednostek jednostek grup społecznych o zbliżonych celach i aspiracjach politycznych oraz pozyskanie ich dla zakładanej strategii.
Funkcja rekrutacji elit politycznych- partie maja decydujący wpływ na proces selekcji kandydatów ubiegających się o ważne stanowiska publiczne.
Funkcja partycypacji (rozstrzygania) o polityce państwa- programowanie polityki państwa albo personalne obsadzanie stanowisk państwowych oraz
za pośrednictwem tych ludzi decydowanie o kierunku polityki państwa.
F. Utrzymywania zdolności organizacyjnej partii- zapewnienie wysokiej sprawności organizacyjne oraz komunikowanie się wewnątrzorganizacyjne.
Integracyjna- organizowanie grup społecznych w celu obrony lub transformacji istniejącego systemu społ-gosp i polit.
Społeczna- pośredniczenie między społeczeństwem a państwem
Państwowo-publiczna- bezpośrednie uczestnictwo w państwowym procesie decyzyjnym.
Kształtowanie opinii i postaw
Wyborcza- selekcja kandydatów do wyborów, tworzenie platformy wyborczej
Rządzenia

Inny podział
Wypełnianie luki miedzy narodem a państwem
Selekcja kandydatów do urzędów publicznych
Formułowanie opinii publicznej
Socjalizacja społeczeństwa
Kierowanie rządem lub konstruktywna jego krytyka

4.Typologia partii politycznych
-partie honoracjów- ugrupowania oparte na luźnych i nietrwałych więzach, kierowane przez niezawodnych przywódców
-partie masowej integracji- ugrupowania o dużej liczbie członków, które starają się dotrzeć do szerokich mas
-partie kadrowe- partie bardzo silnie scentralizowane skupiające dużą liczbę członków
Kryterium programowe- konserwatywne, liberalne, socjaldemokratyczne, chadeckie, komunistyczne, faszystowskie, ekologiczne,
- partie patronażu- ugrupowania, których głównym celem jest wybór jego przywódców na kierownicze stanowiska w aparacie państwowym np. partie w USA
- partie światopoglądowe- ugrupowania, którego polityka jest skierowana na artykulację i realizację idei politycznych mieszczących się w określonym światopoglądzie
wg. Duvergera
-partia kadrowa- partia scentralizowana w kierownictwie a na poziomie lokalnym luźna struktura. Partia fachowców skupiająca się na zdobyciu poparcia ale przed wyborami
-partia masowa- bardzo duża zbiurokratyzowana partia, tworząca wiele afiliowanych organizacji.
-partia półmasowa- połączenie masowej i kadrowej. W scentralizowana
w kierownictwie, fachowcy a na szczeblu lokalnym duża biurokracja.
Wg. Sobolewskiego
-partie parlamentarne
-partie pozaparlamentarne
-partie o silnej artykulacji- ma dokładnie określone w statucie normy np. awansu, przyjmowania, wykluczania
-partie o słabej artykulacji- jeszcze nieokreślone
-partie wewnętrzniedemokratyczne
-partie scentralizowane- partie wodzowskie, mają oddziały lokalne, które nie posiadają autonomii

5.Typologia systemów partyjnych
Wg.La Palombara i Weinera
-oparte na zasadzie konkurencyjności
-nie dopuszczające konkurencyjności
- system hegemoniczny- jedna partia pozostaje u steru rządów przez dłuższy czas
-system zmienny- częste i regularne zmiany partii rządzących
-system ideologizowany- konkurencja między partiami opiera się na różnicach ideologicznych
-system pragmatyczny- partie konkurują ze sobą za pomocą argumentów nie ideologicznych tylko wokół konkretnych haseł programowych.
Wg. Blondela
-System jednopartyjny- wg Santoriego nie jest to wtedy system partyjny
-system dwupartyjny- tylko dwie partie mają realne szanse na rządzenie, nie ma koalicj np. Wlk. Brytania
-system dwóipółpartyjny- występują dwie duże partie i mała tzw. języczek u wagi znajdujące się w centrum; tworzenie koalicji
-system wielopartyjny:
->z dominującą jedną partią- cieszy się największym poparciem, ale nie może samodzielnie rządzić
->bez partii dominującej- różnice w poparciu są niewielkie, żadna partia nie jest niezbędna w tworzeniu koalicji
System dwupartyjny 90%=45%+45%
System duipółpartyjny 45%, 40% > 15%
System wielopartyjny 45%
wg. Sartoriego
- system spolaryzowany ekstremalnie- 5-7 partii o dużym zabarwieniu ideowym, agresywna opozycja, występują 3 bieguny rywalizacji- lewica, prawica, centrum.
- system spolaryzowany umiarkowanie- 3 znaczące partie, max do 5, żadna partia nie ma możliwości zdobycia większości, dąży się między nimi do kompromisu, ideologia jest wycentrowała a opozycja konstruktywna
wg. Smitha
- system rozproszony- wiele partii, ale żadna nie jest w stanie dominować, natomiast dystans ideologiczny między partiami jest niewielki, tworzy się koalicje
- system równowagi- dość duża polaryzacja sił politycznych i wyraźny podział o charakterze społ-ekonom na lewicę i prawicę np. system dwupartyjny lub dwublokowy
- system nierównowagi- jest jedna dominująca partia, ale nie posiada większości, więc każda koalicja musi być formowana z jej udziałem

6. Systemy wyborcze
Systemy większościowe lub proporcjonalne (z list partyjnych)

Większościowe
-większości względnej lub absolutnej

System proporcjonalny. Metody przeliczania głosów:
- Metoda D’Honata- stosowana jest w większości krajów Europy. Metoda ta faworyzuje duże partie.
Ważne głosy oddane w okręgu oddane na poszczególne listy dzieli się kolejno przez 1,2,3,4,5itd, aż d momentu, kiedy z otrzymanych w ten sposób ilorazów można uszeregować tyle kolejno najwyższych liczb ile jest w kręgu mandatów do obsadzenia. Np. w 5 mandatowym okręgu wyborczym oddano 100 głosów na jedną partię.

- Metoda Sainte-League’a zw metodą „dzielników nieparzystych”, daje największe szanse partiom średnim.
Logika przydziału mandatów poszczególnym listom jest w tej metodzie identyczna jak w przypadku metody D’honta. Dzielnikami są kolejne liczby nieparzyste 1,3,5,7itd.
-Metoda Hare’a-Niemeyera- zapewnia reprezentację w parlamencie nie tylko ugrupowaniom cieszącym się dużym poparciem społecznym, lecz również ugrupowaniom stosunkowo słabszym.
Liczbę ważnie oddanych głosów w okręgu nadaną listę moży się za każdym razem przez liczbę kandydatów obsadzanych w okręgu, a następnie tak uzyskany iloczyn dzieli się przez liczbę oddanych głosów na wszystkie listy okręgowe. Otrzymany w ten sposób iloraz w wartości liczby całkowitej oznacza liczbę mandatów przypadających w okręgu danej liście. Jeżeli przy zastosowanie tego sposobu nie zostały rozdzielone wszystkie mandaty, to pozostałe jeszcze podziału mandaty przydziela się tym listom, dla których wyliczone ilorazy wykazują po przecinku największą wartość.
Elementy tworzące system wyborczy
-kształt (stopień zagęszczenia ludności, struktura społeczno-zawodowa) i rozmiar okręgu wyborczego ( od jednomandatowych)
-przeciętny „koszt” uzyskania jednego miejsca w parlamencie
liczba oddanych głosów w okregu – 1..
liczba miejsc w okręgu+liczba partii -1

-uprawnienia wyborcy w akcie głosowania. Dwa typy głosowania (wyborca posiada tylko jeden głos i oddaje go albo na kandydata albo na partię), porządkujące (wyborca ma możliwość oznaczenia kolejności kandydatów na liście według swoich preferencji, np. STV pojedynczy głos przeniesiony, AV głosowanie alternatywne)
-formuła wyborcza…

Krytyka systemu proporcjonalnego:
-głosuje się na partie a nie na osoby
- partie układają listy wyborcze
-progi wyborcze powodują, że wyborcy nie mają swojej reprezentacji w parlamencie
- wchodząc do parlamentu nie koniecznie tworzy się rząd
- koalicyjność – nie zawsze możliwa
Wady systemu większościowego:
- nie dokładnie odzwierciedla preferencje polityczne wyborców
- bywa, że partia, która zyskała więcej mandatów otrzymała mniej głosów
Efekt Duvergea
Funkcjonowanie systemu większościowego prowadzi do system dwupartyjnego. Dwupartyjnego. W systemie dwupartyjnym funkcjonuje:
- mechaniczny efekt prawa wyborczego- wszystkie uczestniczące w wyborach partie, z wyjątkiem dwóch najsilniejszych, są permanentnie podreprezentowane
- psychologiczny efekt prawa wyborczego- wyborcy są skłonni głosować na partie najsilniejsze z obawy przed zmarnowaniem głosu.
Do góry
komentarze
17.02.2007, 11:59
Madzia
uwazam ze ta praca jest napawde wyczerpująca :)
13.04.2007, 20:06
Anka
spoko:)
13.04.2007, 20:07
franio
gites ziomek,wszystko co potrzebne jest cool
16.05.2007, 12:25
gosiek
Nareszcie znalazlam to czego potrzebowalam. wielkie DZIĘKI!!! :-*
16.05.2007, 12:31
iskierka
gdybym znalazla tą strone wczesniej moze obyloby sie bez poprawki....
22.05.2007, 12:59
wil
w tej pracy sa tylko podstawy
28.05.2007, 13:31
studentka
Nie jest to za bardzonaukowe, brakuje nazwisk, kto wyróżnił jaki podział, ale zawsze coś :)
24.09.2007, 13:06
bunia
praca ok :o) fajnie że mamy możliwość sobie coś ściągnąć i połowa roboty z głowy. teraz tylko wkuwanie i na egzamin ;p
20.10.2007, 10:55
wykładowca
praca fajna, ale mało ambitna. chociać moze to wystarczy żeby zdać!
02.11.2007, 12:43
angel
Praca w miarę, ale brakuje przypisów i bibliografii.
08.11.2007, 19:18
nastka
potrzebne mi partie polityczne biorące udział w wyborachi ich liderzy
08.11.2007, 19:19
nastka
wy studenci, ja gimnazjalistka
08.11.2007, 19:19
nastka
wy studenci, ja gimnazjalistka
02.12.2007, 21:42
kasia
od biedy może być ale na zaliczenie nie polecam,brak definicji,
08.01.2008, 22:30
sucharek
opracowanie bardzo przeciętne. charakterystyka zbyt pobieżna i niedokładna. nie polecam!
22.01.2008, 22:04
karen
Niestety nie znalazlam nic ciekawego :(
02.02.2008, 17:59
dorota
Metoda D' Hondta - a nie Metoda D’Honata czy D’honta.
a tak to wszystko ok - podstawy są ;)
Publikowane na stronie artykuły i komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów. Serwis aula.pl nie ponosi odpowiedzialność za ich treść.
Jeżeli artykuł lub komentarz narusza prawo, dobre obyczaje lub dobre imię osób trzecich, zgłoś go do usunięcia.
Podziel się!
Jesteś autorem fajnych materiałów, ściąg, opracowań?
Chciałbyś się nimi podzielić?
Prześlij je do nas a wrzucimy je na stronę!
Kliknij tutaj aby przesłać je do nas!